Wednesday, April 29, 2026
spot_img
spot_img

विद्युत् उत्पादन अनुमतिपत्रमा कडाइः सुशासन सुधार कि कानुनी द्वन्द्व ?

काठमाडाैँ । ऊर्जा क्षेत्रमा निर्माण अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) प्रक्रियालाई व्यवस्थित बनाउने भन्दै सरकारले अघि सारेका नयाँ प्रावधानहरूले एकातर्फ पूर्वाधारगत समस्या समाधानको प्रयास देखाए पनि अर्कोतर्फ कानुनी र नीतिगत द्वन्द्वलाई अझै झन गहिरो बनाएको छ । सरकारले हालै जारी गरेको निर्देशनमार्फत ‘ग्रिड इभ्याकुएसन’ लाई निर्माण अनुमतिपत्रको पूर्वशर्त बनाउने तयारी गरिएको छ । यसको मूल उद्देश्य प्रसारण लाइन अभावका कारण उत्पादन भएको विद्युत् खेर जाने समस्या रोक्नु र प्रणालीगत रूपमा विद्युत् प्रवाह सुनिश्चित गर्नु हो । यसका लागि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको ग्रिड विभाग र…

सोलार पिपिएमा प्राधिकरणको अघोषित खेलः खुला प्रतिस्पर्धा कि सेटिङको स्किम !

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले स्थानीय तहको लगानीमा सौर्य ऊर्जा प्रवर्द्धन गर्न ल्याएको नयाँ सूचनाले नीतिगत उद्देश्य र कार्यान्वयनबीचको अन्तरलाई सतहमा ल्याएको छ । जसले गर्दा सरोकारवालाहरूबीच गम्भिर प्रश्न र असन्तुष्टि उत्पन्न भएको छ । ऊर्जा विकेन्द्रीकरण, स्थानीय आय स्रोत विस्तार र नवीकरणीय ऊर्जा प्रवर्द्धनजस्ता सकारात्मक लक्ष्य राखिए पनि कार्यान्वयनका सर्तहरूले भने प्रतिस्पर्धा, पहुँच र पारदर्शितामाथि प्रश्न उठाएको देखिन्छ । प्राधिकरणले स्थानीय तहको बहुमत स्वामित्वमा अधिकतम १ मेगावाटसम्मका सौर्य आयोजना विकासका लागि विद्युत् खरिद सम्झाैता (पिपिए) प्रक्रिया अघि बढाएको छ । जसमा ३३/११…

लघु जलविद्युतकाे दिगोपनका लागि ग्रिड जडान र उत्पादनमूलक उपयोगमा जोड

काठमाडौँ । विनरक इन्टरनेशनलले पेडा (PEEDA) र रेकोफ्ट नेपाल (RECOFTC Nepal) सँगको सहकार्यमा आयोजना गरिएको ‘विसन्स इनोभेसन ल्याब’ परियोजनाअन्तर्गत (Transdisciplinary Conference) सम्पन्न भएको छ । वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रको सहकार्यमा आयोजित उक्त सम्मेलनमा स्वच्छ ऊर्जा रूपान्तरण, ग्रामीण सहनशीलता र माइक्रो–हाइड्रो प्रणालीको दीगोपनका विषयमा व्यापक छलफल गरिएको थियो । सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै विनरक इन्टरनेशनलका वरिष्ठ कार्यक्रम अधिकृत निशा ज्यासवालले विगत केही वर्षदेखि बागलुङ र जुम्लामा विकेन्द्रीकृत नवीकरणीय ऊर्जा प्रणालीको दीर्घकालीन दिगोपनमा केन्द्रित रहेर काम भइरहेको जानकारी गराइन् । परियोजनाले प्राविधिक पक्ष…

विद्युत् उत्पादन अनुमतिपत्रमा कडाइः सुशासन सुधार कि कानुनी द्वन्द्व ?

काठमाडाैँ । ऊर्जा क्षेत्रमा निर्माण अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) प्रक्रियालाई व्यवस्थित बनाउने भन्दै सरकारले अघि सारेका नयाँ प्रावधानहरूले एकातर्फ पूर्वाधारगत समस्या समाधानको प्रयास देखाए पनि अर्कोतर्फ कानुनी र नीतिगत द्वन्द्वलाई अझै झन गहिरो…
Latest
Recommended
spot_img

लघु जलविद्युतकाे दिगोपनका लागि ग्रिड जडान र उत्पादनमूलक उपयोगमा जोड

काठमाडौँ । विनरक इन्टरनेशनलले पेडा (PEEDA) र रेकोफ्ट नेपाल (RECOFTC Nepal) सँगको सहकार्यमा आयोजना गरिएको ‘विसन्स इनोभेसन ल्याब’ परियोजनाअन्तर्गत (Transdisciplinary Conference) सम्पन्न भएको छ । वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रको…

६५ मेगावाटकाे म्याग्दी खोलाकाे निर्माण सुरु, २०८४ चैतदेखि उत्पादन लक्ष्य

काठमाडाैँ । धवलागिरि गाउँपालिका–४ बगरमा ६५ मेगावाट क्षमताको म्याग्दीखोला जलविद्युत् आयोजना निर्माण सुरु भएको छ । हाइड्रो भिलेज प्रालि प्रवर्द्धक रहेको आयोजनाले पहुँचमार्ग, विद्युत्गृह, सुरुङ तथा प्रसारण लाइन निर्माणलाई…
spot_img

लघु जलविद्युतकाे दिगोपनका लागि ग्रिड जडान र उत्पादनमूलक उपयोगमा जोड

काठमाडौँ । विनरक इन्टरनेशनलले पेडा (PEEDA) र रेकोफ्ट नेपाल (RECOFTC Nepal) सँगको सहकार्यमा आयोजना गरिएको ‘विसन्स इनोभेसन ल्याब’ परियोजनाअन्तर्गत (Transdisciplinary Conference) सम्पन्न भएको छ । वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रको सहकार्यमा आयोजित…

डुल्लु मालिका सौर्य आयोजनाको डीपीआर र आईइइका लागि भियूसीएल र एनइएइसीबीच सम्झौता

काठमाडाैँ । विद्युत् उत्पादन कम्पनी लिमिटेड (VUCL) र एनइए इन्जिनियरिङ कम्पनी (NEAEC) बीच डुल्लु मालिका सौर्य विद्युत् आयोजनाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) तथा प्रारम्भिक…

३७ लाख घरधुरीमा स्वच्छ नवीकरणीय ऊर्जा सेवा, ४० हजार रोजगारी सिर्जना

काठमाडाैँ । वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रले देशभर स्वच्छ तथा नवीकरणीय ऊर्जा प्रविधिको उल्लेखनीय विस्तार गरेकाे छ । समग्र भौतिक प्रगति विवरणअनुसार ४० हजार…

अन्तरवार्ता

‘हिमालयन हाइड्रो एक्स्पो सबैका लागि सम्पर्कको विन्दु बन्नेमा विश्वस्त छौ’

नेपालको विद्यमान जलस्रोतको उपयोग गरी विद्युत् उत्पादनमार्फत वार्षिक खर्बौ रुपैयाँमा भइरहेको पेट्रोलियम पदार्थको आयातलाई विस्थापित गर्ने सरकारी लक्ष्य छ । विश्वका कैयौँ देश ऊर्जा…

‘एक्स्पोमा ऊर्जासँग सम्बन्धित सबै पक्षलाई एकै ठाउँमा ल्याएर सहकार्य गर्न सक्ने वातावरण निर्माण हुन्छ’

नेपालमा पछिल्लो समय ऊर्जा क्षेत्रमा काम गर्ने कम्पनी निकै भइसकेका छन् । ऊर्जासँग प्रत्यक्ष जोडिएर काम गर्ने निजी तथा सरकारी कम्पनी, व्यक्ति र सर्वसाधारणलाई…

अन्तरवार्ता

लगानी सम्मेलनलाई सफल बनाउन हाइड्रो एक्स्पोले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ–सुशिल भट्ट

काठमाडौँ । नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको लक्ष्यलाई पूरा गर्न, आन्तरिक खपत वृद्धि गर्न तथा ऊर्जा क्षेत्रमा आएको नयाँ प्रविधिको प्रर्दशनी गर्न यही बैशाख १२…

‘लगानी सम्मेलनलाई सफल बनाउन हाइड्रो एक्स्पोको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ’

नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको लक्ष्यलाई पूरा गर्न, आन्तरिक खपत वृद्धि गर्न तथा ऊर्जा क्षेत्रमा आएको नयाँ प्रविधिको प्रर्दशनी गर्न आगामी बैशाख १२ गतेदेखि १४…
spot_img

सिँचाइ पहुँचसँगै बाँकेमा कृषकको जीवनशैली परिवर्तन

काठमाडाैँ । सिँचाइ सुविधाको विस्तारसँगै बाँकेका किसानले वर्षमा तीन बाली खेती गर्न थालेका छन् । यसअघि अकासे पानीको भरमा खेती गर्नुपर्ने बाध्यता रहेकामा अहिले…

२० वर्षमा आधा पनि नसकिएको राष्ट्रिय गौरवको सिक्टा आयोजना

काठमाडाैँ । राष्ट्रिय गौरवको सिक्टा सिँचाइ आयोजना सुरु भएको करिब दुई दशक बितिसक्दा पनि हालसम्म ४६ प्रतिशत मात्र भौतिक प्रगति हासिल भएको छ ।…
spot_img

विद्युतीय सवारी प्रवर्द्धनमा सिप्रदीको कदम, दुईपांग्रे सवारी साटेर कार किन्ने अवसर

नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधनप्रति बढ्दो आकर्षणलाई लक्षित गर्दै Tata Motors का नेपालका लागि आधिकारिक वितरक सिप्रदी ट्रेडिङ प्रा.लि ले नयाँ वर्षको अवसर पारेर विशेष साटासाट…

ऊर्जा संकटको छायाँमा नेपालः इन्धन आपूर्ति चुनौती र विद्युतीय सवारीको अवसर

काठमाडौँ । अमेरिका, इजरायल र इरानबीच बढ्दो द्वन्द्वपछि विश्वभर ऊर्जा आपूर्ति शृङ्खला प्रभावित भएको छ । खाडी क्षेत्रबाट हुने पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति अवरुद्धजस्तै बनेपछि…
spot_img

सम्पादकीय

विद्युत् प्राधिकरणको बहिर्गमनले डोर्याएको मन्त्रालयको बाटो

‘कुलमान घिसिङ’ जो नाम नै काफि छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणमा लगभग दुई कार्यकाल बिताएका घिसिङ एक कुशल प्रशासक मात्र भएनन्, देशलाई अध्यारोबाट मुक्त बनाई उज्यालोको ज्योति छर्ने उज्यालोका सम्बाहकका रूपमा पनि सम्पूर्ण नेपालीहरू माझ परिचित भए । दिन रात नभनि देशका लागि गरेको उनको योगदानकै कारण हरेक नेपालीको मनमा बस्न सफल भए । यहि सफलताको प्रतिकका रूपमा जनमानसले देख्न चाहेको अनुहार अहिले राज्यको मुख्य मन्त्रालयहरू हाँक्न पुगेका छन् । ‘जेन–जी’ युवा पुस्ताहरूले देशमा भई रहेको चरम भ्रष्टाचारको विरोधमा अधिराज्यभर गरिएको विरोध तथा आन्दोलनपश्चात सरकार ढल्नु र कुलमान घिसिङ जस्ता कुशल व्यक्तित्वहरूले अवसर पाउनु देश र जनताका लागि फाइदाजनक नै हो । प्राधिकरणमा घिसिङ प्रबेश गर्दा देश लोडसेडिङको चरम मध्य विन्दुमा थियो । जब उनले पदभार ग्रहण गरे सोहि दिनबाट उनले देशलाई लोडसेडिङ मुक्त बनाउने प्रण गरे । फलस्वरुप उनको योजना सफल हुँदै गयो । घिसिङ र उनको टिम हातमा हात मिलाएर अघि बढ्दा वर्षेनी घाटामा गइरहेको प्राधिकरण एकाएक फाइदामा गयो । जुन…

आयोजनाको इआईए खारेजीको लागि मुद्दा दायर हुनु कतिको जायज ?

जलविद्युतलाई नेपालको समृद्धिसँग जोडेर हेर्ने गरिएको छ । यतिबेला विश्व नै ऊर्जामय बन्दै गइरहँदा बिजुली बेचेरै विश्वका कैयौँ देश समृद्ध बनेका छन् । नेपालले पनि ६ हजारभन्दा बढी खोलानदीको पानीबाट विद्युत् निकालेर बिक्री गर्न सके आर्थिक अवस्था सुधार हुन्छ । पेट्रोलियम तथा इन्धनको खरिदकै कारण वार्षिक २ खर्ब रुपैयाँ भन्दा बढीले भइरहेको व्यापार घाटालाई बिजुलीले विस्थापन गर्ने सरकारी लक्ष्य छ । यसका लागि जलविद्युत् महत्वपूर्ण छ । तर, पछिल्लो समय जलविद्युत्, लगानीकर्ता र ऊर्जा उद्यमीको प्रवर्द्धनकाे सट्टा निरुत्साहन हुने किसिमको कामहरू भइरहेको देखिन्छ । लाइन्सेन्स तथा इआईए खारेज गर्ने, मुद्दा हाल्ने लगायतका प्रवृत्तिले प्रवर्द्धकहरूको मनोबल घट्दै गएको स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) ले जनाएको छ । सरकारले सन् २०३५ मा २८ हजार ५ सय मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने लक्ष्य निर्धारण गरेको छ । तर, अर्को यस्तो जमात छ जहाँ पाइसकेको लाइसेन्स खारेजीको माग गर्दै आएको छ । सरकारले काम नगर्ने, लाइसेन्स होल्ड गरेर राख्ने आयोजनाको लाइसेन्स त खारेज गरेकै छ ।…