Monday, May 18, 2026
spot_img
spot_img

ऊर्जा योजनामा असन्तुलन, विद्युत् प्राधिकरणमाथि महालेखाको गम्भीर टिप्पणी

काठमाडौं । महालेखा परीक्षक कार्यालयको ६३औँ वार्षिक प्रतिवेदनले नेपालको ऊर्जा व्यवस्थापन प्रणालीमा गम्भीर संरचनात्मक कमजोरी रहेको निष्कर्ष निकालेको छ । प्रतिवेदनले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले विद्युत् खरिद सम्झौता (पिपिए) विस्तारलाई तीव्र बनाइरहेको भए पनि उत्पादन, खपत, प्रसारण र बजार व्यवस्थापनबीच आवश्यक सन्तुलन कायम गर्न नसकेको औंल्याएको हो । महालेखाका अनुसार हाल २५२ स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादक (आईपीपी) का १६ हजार २७ मेगावाट क्षमताका आयोजनासँग पिपिए प्रक्रिया अघि बढाइएको छ । तर योजनाअनुसार उत्पादन हुन नसक्दा प्राधिकरणले करिब २९ करोड ८८ लाख रुपैयाँ…

जलविद्युत्को केन्द्र बन्दै रसुवा, ३६५ मेगावाट उत्पादन, थप ३५६ मेगावाट निर्माणाधीन

काठमाडाैँ । रसुवामा ९ वटा जलविद्युत् आयोजनाबाट विद्युत् उत्पादन भइरहेकाे छ । यी आयोजनाहरूबाट ३६५ मेगावाट विद्युत् उत्पादन भइरहेकाे नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ । नेपालको जलस्रोत विकास इतिहासमा पहिलोपटक यहाँ २० मेगावाट क्षमताको चिलिमे जलविद्युत् केन्द्र भूमिगत संरचनाबाट निर्माण गरिएको थियो । उक्त आयोजनाबाट प्राप्त अनुभव र प्रविधिलाई आधार मानेर पछिल्ला आयोजनासमेत आधुनिक तथा सुरक्षित ढाँचामा निर्माण हुँदै आएका छन् । रसुवामा उत्पादन चरणअन्तर्गत अगाडि बढिसकेका ती आयोजनामा २० मेगावाट चिलिमे जलविद्युत् केन्द्र, ५ मेगावाट तल्लो मैलुङ खोला, ६० मेगावाट…

ऊर्जा विकासका अवरोध हटाउन ‘सनसेट ल’ आवश्यक: प्रकाश दुलाल

काठमाडौँ । स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) का उपमहासचिव प्रकाश दुलालले ऊर्जा क्षेत्रको विकासमा रहेका कानुनी तथा प्रशासनिक अवरोध हटाउन सरकारले तत्काल ‘सनसेट ल’ (समयबद्ध कानुन’) लागू गर्नुपर्ने बताएका छन् । उनले सरकारले विभिन्न समयमा तय गरेका ऊर्जा उत्पादनका लक्ष्य पूरा हुन नसक्नुको मुख्य कारण विद्युत्, वन, वातावरण, भूमि, धितोपत्र, कम्पनी, बैंक ऋण लगानी, विदेशी लगानी तथा उद्योगसम्बन्धी ऐन–कानुनबीच समन्वय अभाव रहेको बताए । निजी क्षेत्रमैत्री कानुन निर्माण र प्रभावकारी कार्यान्वयन नहुँदा ऊर्जा आयोजनाहरू प्रभावित भइरहेको उनको भनाइ छ…

माछा खाेलाकाे वित्तीय व्यवस्थापन सम्पन्न , २ अर्ब ६८ करोड ऋण लगानी

काठमाडाैँ । गोरखाको धार्चे गाउँपालिकास्थित माछा खोलामा निर्माणाधीन १६ मेगावाटको माछाखोला जलविद्युत् आयोजनाको वित्तीय व्यवस्थापन सम्पन्न भएको छ । कृषि विकास बैंक लिमिटेडको नेतृत्वमा र लुम्बिनी विकास बैंक लिमिटेडको सहलगानीमा आयोजनाका…
Latest
Recommended
spot_img

जलविद्युत्को केन्द्र बन्दै रसुवा, ३६५ मेगावाट उत्पादन, थप ३५६ मेगावाट निर्माणाधीन

काठमाडाैँ । रसुवामा ९ वटा जलविद्युत् आयोजनाबाट विद्युत् उत्पादन भइरहेकाे छ । यी आयोजनाहरूबाट ३६५ मेगावाट विद्युत् उत्पादन भइरहेकाे नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ । नेपालको जलस्रोत विकास इतिहासमा पहिलोपटक…

सिटिजन्स बैंकको नेतृत्वमा मर्स्याङ्दी बेसीमा ७.५ अर्ब ऋण लगानी

काठमाडाैँ । ५० मेगावाट क्षमताको मर्स्याङ्दी बेसी जलविद्युत आयोजनाको फाइनान्सियल क्लोजर टुंगिएको छ । सिटिजन्स बैंकको नेतृत्वमा भएको सहवित्तीयकरणमार्फत आयोजनाका लागि ७ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ ऋण लगानी सुनिश्चित…
spot_img

लघु जलविद्युतकाे दिगोपनका लागि ग्रिड जडान र उत्पादनमूलक उपयोगमा जोड

काठमाडौँ । विनरक इन्टरनेशनलले पेडा (PEEDA) र रेकोफ्ट नेपाल (RECOFTC Nepal) सँगको सहकार्यमा आयोजना गरिएको ‘विसन्स इनोभेसन ल्याब’ परियोजनाअन्तर्गत (Transdisciplinary Conference) सम्पन्न भएको छ । वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रको सहकार्यमा आयोजित…

डुल्लु मालिका सौर्य आयोजनाको डीपीआर र आईइइका लागि भियूसीएल र एनइएइसीबीच सम्झौता

काठमाडाैँ । विद्युत् उत्पादन कम्पनी लिमिटेड (VUCL) र एनइए इन्जिनियरिङ कम्पनी (NEAEC) बीच डुल्लु मालिका सौर्य विद्युत् आयोजनाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) तथा प्रारम्भिक…

३७ लाख घरधुरीमा स्वच्छ नवीकरणीय ऊर्जा सेवा, ४० हजार रोजगारी सिर्जना

काठमाडाैँ । वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रले देशभर स्वच्छ तथा नवीकरणीय ऊर्जा प्रविधिको उल्लेखनीय विस्तार गरेकाे छ । समग्र भौतिक प्रगति विवरणअनुसार ४० हजार…

अन्तरवार्ता

‘हिमालयन हाइड्रो एक्स्पो सबैका लागि सम्पर्कको विन्दु बन्नेमा विश्वस्त छौ’

नेपालको विद्यमान जलस्रोतको उपयोग गरी विद्युत् उत्पादनमार्फत वार्षिक खर्बौ रुपैयाँमा भइरहेको पेट्रोलियम पदार्थको आयातलाई विस्थापित गर्ने सरकारी लक्ष्य छ । विश्वका कैयौँ देश ऊर्जा…

‘एक्स्पोमा ऊर्जासँग सम्बन्धित सबै पक्षलाई एकै ठाउँमा ल्याएर सहकार्य गर्न सक्ने वातावरण निर्माण हुन्छ’

नेपालमा पछिल्लो समय ऊर्जा क्षेत्रमा काम गर्ने कम्पनी निकै भइसकेका छन् । ऊर्जासँग प्रत्यक्ष जोडिएर काम गर्ने निजी तथा सरकारी कम्पनी, व्यक्ति र सर्वसाधारणलाई…

अन्तरवार्ता

लगानी सम्मेलनलाई सफल बनाउन हाइड्रो एक्स्पोले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ–सुशिल भट्ट

काठमाडौँ । नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको लक्ष्यलाई पूरा गर्न, आन्तरिक खपत वृद्धि गर्न तथा ऊर्जा क्षेत्रमा आएको नयाँ प्रविधिको प्रर्दशनी गर्न यही बैशाख १२…

‘लगानी सम्मेलनलाई सफल बनाउन हाइड्रो एक्स्पोको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ’

नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको लक्ष्यलाई पूरा गर्न, आन्तरिक खपत वृद्धि गर्न तथा ऊर्जा क्षेत्रमा आएको नयाँ प्रविधिको प्रर्दशनी गर्न आगामी बैशाख १२ गतेदेखि १४…
spot_img

संघीय संरचनाअनुसार नयाँ जलस्रोत ऐन ल्याउँदै सरकार, संसदबाटै पारित गर्ने तयारी

काठमाडौँ । जलस्रोतको व्यवस्थापनलाई संघीय संरचनाअनुसार व्यवस्थित गर्न सरकारले नयाँ छाता कानुन ल्याउने तयारी तीव्र बनाएको छ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले ‘जलस्रोत…

झरीपछिको पहिरो र त्यसमा भूगर्भविद्को भूमिका

सारांश(Abstract) नेपालमा मनसुनजन्य वर्षापछि पहिरो एक प्रमुख प्राकृतिक प्रकोपका रूपमा देखा पर्दछ । यस लेखमा सिन्धुपाल्चोक जिल्लास्थित मेलम्ची नदीको दायाँ किनारमा रहेको मेलम्ची घ्याङ पहिरोलाई…
spot_img

विद्युतीय सवारी प्रवर्द्धनमा सिप्रदीको कदम, दुईपांग्रे सवारी साटेर कार किन्ने अवसर

नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधनप्रति बढ्दो आकर्षणलाई लक्षित गर्दै Tata Motors का नेपालका लागि आधिकारिक वितरक सिप्रदी ट्रेडिङ प्रा.लि ले नयाँ वर्षको अवसर पारेर विशेष साटासाट…

ऊर्जा संकटको छायाँमा नेपालः इन्धन आपूर्ति चुनौती र विद्युतीय सवारीको अवसर

काठमाडौँ । अमेरिका, इजरायल र इरानबीच बढ्दो द्वन्द्वपछि विश्वभर ऊर्जा आपूर्ति शृङ्खला प्रभावित भएको छ । खाडी क्षेत्रबाट हुने पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति अवरुद्धजस्तै बनेपछि…
spot_img

सम्पादकीय

विद्युत् प्राधिकरणको बहिर्गमनले डोर्याएको मन्त्रालयको बाटो

‘कुलमान घिसिङ’ जो नाम नै काफि छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणमा लगभग दुई कार्यकाल बिताएका घिसिङ एक कुशल प्रशासक मात्र भएनन्, देशलाई अध्यारोबाट मुक्त बनाई उज्यालोको ज्योति छर्ने उज्यालोका सम्बाहकका रूपमा पनि सम्पूर्ण नेपालीहरू माझ परिचित भए । दिन रात नभनि देशका लागि गरेको उनको योगदानकै कारण हरेक नेपालीको मनमा बस्न सफल भए । यहि सफलताको प्रतिकका रूपमा जनमानसले देख्न चाहेको अनुहार अहिले राज्यको मुख्य मन्त्रालयहरू हाँक्न पुगेका छन् । ‘जेन–जी’ युवा पुस्ताहरूले देशमा भई रहेको चरम भ्रष्टाचारको विरोधमा अधिराज्यभर गरिएको विरोध तथा आन्दोलनपश्चात सरकार ढल्नु र कुलमान घिसिङ जस्ता कुशल व्यक्तित्वहरूले अवसर पाउनु देश र जनताका लागि फाइदाजनक नै हो । प्राधिकरणमा घिसिङ प्रबेश गर्दा देश लोडसेडिङको चरम मध्य विन्दुमा थियो । जब उनले पदभार ग्रहण गरे सोहि दिनबाट उनले देशलाई लोडसेडिङ मुक्त बनाउने प्रण गरे । फलस्वरुप उनको योजना सफल हुँदै गयो । घिसिङ र उनको टिम हातमा हात मिलाएर अघि बढ्दा वर्षेनी घाटामा गइरहेको प्राधिकरण एकाएक फाइदामा गयो । जुन…

आयोजनाको इआईए खारेजीको लागि मुद्दा दायर हुनु कतिको जायज ?

जलविद्युतलाई नेपालको समृद्धिसँग जोडेर हेर्ने गरिएको छ । यतिबेला विश्व नै ऊर्जामय बन्दै गइरहँदा बिजुली बेचेरै विश्वका कैयौँ देश समृद्ध बनेका छन् । नेपालले पनि ६ हजारभन्दा बढी खोलानदीको पानीबाट विद्युत् निकालेर बिक्री गर्न सके आर्थिक अवस्था सुधार हुन्छ । पेट्रोलियम तथा इन्धनको खरिदकै कारण वार्षिक २ खर्ब रुपैयाँ भन्दा बढीले भइरहेको व्यापार घाटालाई बिजुलीले विस्थापन गर्ने सरकारी लक्ष्य छ । यसका लागि जलविद्युत् महत्वपूर्ण छ । तर, पछिल्लो समय जलविद्युत्, लगानीकर्ता र ऊर्जा उद्यमीको प्रवर्द्धनकाे सट्टा निरुत्साहन हुने किसिमको कामहरू भइरहेको देखिन्छ । लाइन्सेन्स तथा इआईए खारेज गर्ने, मुद्दा हाल्ने लगायतका प्रवृत्तिले प्रवर्द्धकहरूको मनोबल घट्दै गएको स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) ले जनाएको छ । सरकारले सन् २०३५ मा २८ हजार ५ सय मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने लक्ष्य निर्धारण गरेको छ । तर, अर्को यस्तो जमात छ जहाँ पाइसकेको लाइसेन्स खारेजीको माग गर्दै आएको छ । सरकारले काम नगर्ने, लाइसेन्स होल्ड गरेर राख्ने आयोजनाको लाइसेन्स त खारेज गरेकै छ ।…