काठमाडौँ । नेपालको जलविद्युत् क्षेत्रमा अग्रणी स्थानमा रहेको चिलिमे हाइड्रो पावर कम्पनी लिमिटेडले आफ्नो उत्पादन क्षमतालाई थप विस्तार गर्दै नयाँ आयोजनाहरूको निर्माण सुरु गर्ने तयारी गरेको छ । कम्पनीले विद्युत् विकास विभागबाट उत्पादन अनुमति पाइसकेका तीनवटा ठूला आयोजनाहरूको निर्माण प्रक्रिया अघि बढाउन लागेको हो ।
चिलिमेले निर्माणको तयारी थालेका नयाँ आयोजनाहरूमा ८७ मेगावाटको सेती नदी–३ आंशिक जलाशययुक्त जलविद्युत् आयोजना, ८१ मेगावाटको बुढीगण्डकी प्रोक जलविद्युत् आयोजना र ४५ मेगावाटको चुमचेत स्यारखोला जलविद्युत् आयोजना रहेका छन् । यीबाहेक कम्पनीले ९१ मेगावाटको बुढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययनको कामलाई पनि अगाडि बढाइरहेको छ ।
सेती नदी–३ः वित्तीय व्यवस्थापन र पिपिएको पर्खाइ
८७ मेगावाटको सेती नदी–३ आयोजना निर्माणस्थलसम्म पुग्ने पहुँच सडक पहिले नै तयार भइसकेकाले कम्पनीले यसलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । आयोजनाको वित्तीय व्यवस्थापनका लागि विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूसँग छलफल भइरहेको छ, जसमा नेपाल हाइड्रो इलेक्ट्रिसिटी इन्भेष्टमेन्ट एण्ड डेभलपमेन्ट कम्पनीले दीर्घकालीन कर्जा उपलब्ध गराउने इच्छा देखाउँदै अन्य संस्थाहरूसँग समन्वय गरिरहेको छ ।
यद्यपि, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणसँग विद्युत् खरिद बिक्री सम्झौता (पिपिए) नहुँदासम्म वित्तीय व्यवस्थापन टुंगो नलाग्ने भएकाले हाल पिपिएका लागि छलफल तीव्र पारिएको छ । यो आयोजनाको प्रसारण लाइन भने चिलिमेले अन्य कम्पनीहरूसँग मिलेर संयुक्त रूपमा निर्माण गर्ने योजना बनाएको छ ।
बुढीगण्डकी प्रोक र स्यारखोलाः सडक सञ्जाल जोडिनासाथ काम सुरु हुने
८१ मेगावाटको बुढीगण्डकी प्रोक र ४५ मेगावाटको चुमचेत स्यारखोला जलविद्युत् आयोजनाको हकमा भने पहुँच सडक र पिपिए नभएका कारण तत्कालै निर्माण सुरु गर्न कठिन देखिएको कम्पनीले जानकारी दिएको छ । हाल सो क्षेत्रमा नेपाली सेनाको नेतृत्वमा द्रुत गतिमा सडक खन्ने कार्य भइरहेको छ । सडक पहुँच पुग्ने र प्राधिकरणसँग पिपिए सम्पन्न हुने बित्तिकै यी दुवै आयोजनाको भौतिक निर्माण कार्य प्रारम्भ हुने कम्पनीले जनाएको छ ।
पुराना र सहायक कम्पनीका आयोजनाबाट नियमित उत्पादन
नयाँ आयोजनाहरूको तयारी गरिरहँदा चिलिमेले आफ्ना पुराना र सहायक कम्पनीमार्फत निर्माण गरिएका आयोजनाहरूबाट व्यावसायिक उत्पादनलाई सफलतापूर्वक निरन्तरता दिइरहेको छ ।
चिलिमे जलविद्युत् आयोजना (२२.१ मेगावाट): कम्पनी आफैंले निर्माण गरेको यो मातृ आयोजनाले लामो समयदेखि नियमित विद्युत् उत्पादन गरिरहेको छ ।
सान्जेन र रसुवागढीः चिलिमेकै अगुवाइमा निर्माण सम्पन्न भएका माथिल्लो सान्जेन (१४.८ मेगावाट), सान्जेन (४२.५ मेगावाट), रसुवागढी (१११ मेगावाट) र मध्य भोटेकोशी (१०२ मेगावाट) जलविद्युत् आयोजनाहरूबाट उत्पादित बिजुली हाल राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोडिएर नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई आपूर्ति भइरहेको छ ।
नयाँ आयोजनाहरूको निर्माण सम्पन्न भएसँगै चिलिमे हाइड्रो पावरको कुल विद्युत् उत्पादन क्षमतामा उल्लेख्य वृद्धि हुने र यसले मुलुकको ऊर्जा क्षेत्रमा थप ठूलो योगदान पु¥याउने विश्वास गरिएको छ ।
